İş Kazası Tazminat Davası ve Şartları
İş kazaları, çalışanların bedensel ve ruhsal bütünlüğünü doğrudan etkileyen ciddi olaylardır. Bu tür kazalar sonucunda işçinin maddi ve manevi zarara uğraması halinde, hukuki yollara başvurularak tazminat talep edilmesi mümkündür. İş kazası tazminat davası, işçinin ya da hak sahiplerinin uğradıkları zararların giderilmesini amaçlayan önemli bir hukuki mekanizmadır.
Bu yazıda, iş kazası tazminat davasına dair tüm merak edilenleri; dava şartlarını, zamanaşımı sürelerini, maddi ve manevi tazminat kalemlerini ve Yargıtay içtihatlarını ayrıntılı şekilde ele alacağız.
İş Kazası Tazminat Davası Nedir?
İş kazası tazminat davası, iş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan işçinin veya vefat halinde yakınlarının, işverene karşı açtıkları maddi ve manevi tazminat talepli davadır. Bu davalarda amaç, iş kazası nedeniyle oluşan ekonomik kayıpların ve manevi zararların giderilmesidir.
İş kazası tazminat davası iki ana başlıkta incelenir:
- Maddi tazminat davası
- Manevi tazminat davası
Her iki tazminat türü de aynı dava içerisinde birlikte talep edilebilir.
İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre iş kazası sayılan haller şunlardır:
- İşçinin işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen kazalar
- Görevle işyeri dışında çalıştırılan işçinin asıl işini yaparken uğradığı kazalar
- Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda yaşanan kazalar
- İşveren tarafından sağlanan bir taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kazalar
Bu hallerden birinde gerçekleşen kazalar, hukuken iş kazası olarak kabul edilir.
İş Kazası Tazminat Davası Açma Süresi (Zamanaşımı)
İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi, genel olarak 10 yıldır. Bu süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren başlar. Ancak ceza yargılamasına konu olan ve daha uzun ceza zamanaşımı süresi bulunan durumlarda, bu süre uygulanabilir.
Ölümlü iş kazalarında zamanaşımı süresi, ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Maddi ve Manevi Tazminat Davasında İstenebilecek Zararlar
Maddi Tazminat Kalemleri
- Tedavi giderleri
- Geçici iş göremezlik zararı
- Sürekli iş göremezlik tazminatı
- Çalışma gücü kaybı
- Bakıcı giderleri
- Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde)
Manevi Tazminat Kalemleri
- Bedensel acı
- Psikolojik travma
- Yaşam kalitesindeki düşüş
- Yakınların yaşadığı elem ve ıstırap
İş Kazaları Tazminat Davalarında Yetkili Mahkeme
İş kazası tazminat davalarında yetkili mahkeme:
- İşçinin işini yaptığı yer mahkemesi
- İşverenin ikametgahı mahkemesi
- Kazanın meydana geldiği yer mahkemesi
olarak belirlenmiştir. Görevli mahkeme ise iş mahkemeleridir.
İş Kazasının Tespiti Davası
Bazı durumlarda işveren kazayı iş kazası olarak bildirmez. Bu halde, öncelikle iş kazasının tespiti davası açılması gerekir. Bu dava ile kazanın iş kazası olduğu hukuken tespit edilir ve ardından tazminat davası açılabilir.
İş Kazası Tazminat Davası Ne Kadar Sürer?
Bu davaların süresi, dosyanın kapsamına göre değişmekle birlikte ortalama 1,5 – 3 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Bilirkişi incelemeleri, kusur oranı tespiti ve maluliyet raporları süreci uzatabilmektedir.
İş Kazası Tazminat Davası Yargıtay Kararları
Yargıtay kararlarında, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini eksiksiz alması gerektiği sıkça vurgulanır. İşverenin en küçük ihmali dahi tazminat sorumluluğu doğurabilmektedir.
Tazminat Davasından Önce İş Kazasının Tespiti Davası Açılmalıdır
Eğer iş kazası SGK tarafından kabul edilmemişse, doğrudan tazminat davası açmak yerine öncelikle iş kazasının tespiti davası açılması gereklidir. Bu dava, tazminat sürecinin temelini oluşturur.
İş Kazası Tazminat Davasından Önce İşçinin Maluliyetinin Tespiti
Maluliyet oranı, tazminat miktarının belirlenmesinde kritik rol oynar. Bu nedenle, sağlık kurulu raporu alınarak işçinin sürekli iş göremezlik oranı belirlenmelidir.
Ölümlü İş Kazası Nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kimlere Verilir?
- Eş
- Çocuklar
- Anne ve baba
- Bakmakla yükümlü olunan diğer kişiler
Bu kişiler, vefat eden işçinin sağlığında sağladığı maddi destekten mahrum kalmaları nedeniyle tazminat talep edebilir.
Ölümlü İş Kazası Nedeniyle Asıl İşveren/Alt İşveren İlişkisinde Sorumluluk
Asıl işveren ve taşeron ilişkisi bulunan durumlarda, her iki işveren de müteselsilen sorumludur. İşçi, her iki tarafa da dava açabilir.
İş Kazasında Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat miktarı belirlenirken:
- Kazanın ağırlığı
- Kusur oranı
- İşçinin yaşı
- Maluliyet derecesi
- Tarafların sosyal ve ekonomik durumu
dikkate alınır.
Ölümlü İş Kazası Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Ne Kadardır?
Her olayın özelliğine göre değişmekle birlikte, Yargıtay içtihatlarına göre yüksek meblağlı manevi tazminatlara hükmedilebilmektedir. Amaç, acıyı hafifletmek ve adalet duygusunu sağlamaktır.
İş Kazalarında Holding ve Şirketler Topluluğu Sorumluluğu
Holding bünyesindeki şirketlerde meydana gelen iş kazalarında, fiili denetim ve yönetim ilişkisi varsa holdingin de sorumluluğu doğabilir.
İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası ve Maluliyetin Artması
Maluliyet oranı zaman içinde artarsa, yeni tazminat davası açılabilir. Bu durum, zamanaşımı açısından yeni bir hak doğurur.
İş Kazası Maluliyeti Nedeniyle Tazminat Davasında Zamanaşımı
Maluliyet artışı halinde zamanaşımı, yeni rapor tarihinden itibaren başlar.
İş Kazası Tazminat Davasına Ceza Mahkemesi Kararının Etkisi
Ceza mahkemesinin verdiği kusur tespiti, hukuk mahkemesini bağlamaz; ancak güçlü delil niteliğindedir.
İş Kazası Tazminat Davası ile Yaralanan İşçinin Yakınları Tazminat İsteyebilir mi?
Evet. İşçinin ağır yaralanması halinde, yakınları da manevi tazminat talebinde bulunabilir.
Yaralanmalı İş Kazası Maluliyet Oranına Dair Bilirkişi Raporları Arasında Çelişki
Çelişki olması durumunda, yeni bir sağlık kurulu raporu alınarak çelişki giderilir.
İş Kazası (Rücuen) Tazminat Davasında Asıl İşveren/Alt İşveren Sorumluluğu
SGK, ödediği tazminatları kusurlu işverene rücu edebilir. Bu durumda taşeron ve asıl işveren birlikte sorumludur.
İş Kazası Tazminat Davasında İşçinin Gerçek Ücretinin Belirlenmesi
Gerçek ücret, tanık beyanları, bordrolar, banka kayıtları ve emsal ücret araştırması ile belirlenir.
Kalp Krizi İş Kazası mıdır? İş Kazası Tazminat Davası Açılabilir mi?
İşin niteliği ve çalışma koşulları kalp krizini tetiklediyse, Yargıtay kararlarına göre iş kazası sayılabilir.
İş Kazasında Kaçınılmazlık Unsuru
Her türlü önlem alınmasına rağmen meydana gelen kazalarda kaçınılmazlık söz konusu olabilir. Ancak bu durum, işverenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.
İş Kazasında Kusur Raporunun Usulüne Uygun Olması Gerekir
Kusur raporları, alanında uzman bilirkişiler tarafından, bilimsel ve teknik esaslara uygun şekilde hazırlanmalıdır.
Öncelikle İş Kazasının Tespiti Zorunluluğu
Tazminat davası açılmadan önce, kazanın iş kazası olduğunun kesin olarak tespit edilmesi hukuki sürecin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşır.
Bir yanıt yazın